Ghee Yağı veya anlayacağımız adıyla sütün yağ dışındaki alanlarından arındırılmış tereyağı, sağlıklı yaşam için çok değerli bir besin. Benim sizlerle görüşemediğim sürede hayatıma giren yeniliklerin içinde baş köşede duruyor. Bu arada uzun bir aradan sonra merhaba demem lazım. Aşırı yoğun ve yeniliklerle dolu bir dönemin içinden geçtim hayatımda bir çok şey değişti, yenilikler eklendi, sorumluluklar arttı, yeni kapılar açıldı… Ama mutfak merakım hala aynı şiddetle devam ediyor.
Biraz merak uyandırdım biliyorum. Bu değişimin meyvelerini yavaş yavaş sizlere paylaşacağım merak etmeyin. Mutfak macerama artık gluten, laktoz, kazein, lektin, phytat beşlisinden uzaklaşarak devam ediyorum. Tıbbi laflar değil söylediklerim, merak etmeyin hepsine yavaş yavaş değineceğim.
Yağın ve sütün sağlığımız için uygun olup olmadığı konusu senelerdir değişen evet hayırlarıyla gündemden düşmüyor farkındaysanız. Bir faydalı bir faydasız, bir mutlak yemeli, bir aman uzak duralım… Bilgideki çılgın gelişmelerin ışığında benim kendi görüşüm yağ sağlığımız için faydalı (tabii abartmadan), süt ise içerdiği laktoz ve kazein sebebiyle uzak durulması gerekenler listesinde.
Sade yağ aslında yeni bir buluş değil. Yüzyıllardır ninelerimizin kullandığı bir yağ türü. Tereyağı içerdiği süt sebebiyle buzdolabının olmadığı dönemlerde uzun süre saklanamadığı için kaynatıp içindeki yağ dışındaki parçaları süzdürerek kullanılmış. Gerçekten de sade yağ dolap dışında uzun süre bozulmadan kalabiliyor.
Biraz da sağlığımıza faydalarının üzerinden kısaca geçeyim. Sade yağ Orta zincirli yağ asitlerinden zengin olup yağda eriyen A,D,E, K (özellikle K2) vitaminlerin emilimi için uygun bir ortam yaratır. Benim Fonksiyonel Tıbba kayan eğilimim için en önemli alanlardan birisi de sindirim sisteminin sağlığı. Sade yağ içerdiği zengin butirat sayesinde de barsak yüzeyini onarmada bizlere yardımcı oluyor. Normalde barsağımızda bulunan yararlı bakteriler besinlerden aldığımız fiberleri butirik aside dönüştürüp bunu barsak duvar devamlılığı ve enerji için kullanıyor.
Bunların dışında bilindiğinin aksine sade yağ kilo arttırmak yerine kilo vermede de faydalı. İçerdiği konjuge linoleik asit(CLA) sayesinde metabolizma hızlanma ve yağ yakımında artma etkileriyle bunu sağlıyor.
Tabii bu kadar faydasının yanında unutulmaması gereken bir konu tereyağının hangi tip sütten yapıldığı. Özellikle doğal meralarında ot yiyerek yetişmiş hayvanların sütlerinden yapılmış tereyağı edinmeye çalışmak lazım. Yoksa içeriği tamamen sağlıksız GDO’lu yemlerle büyütülmüş hayvanların sütleri ile yapılanların ne kadar sağlıklı olduğu soru işareti.
Şimdi de tereyağından nasıl sade yağ elde edeceğimizi anlatmak istiyorum. Ben tereyağımı özellikle doğal köy tereyağı satan yerlerden alıyorum.
Sade yağ yapmak istediğimi miktarda tereyağını çelik tencereye koyup ateşi açıyorum. Katı parçalar eridikten ve kaynamaya başladıktan sonra ateşi kısık dereceye getirmekte fayda var. İçindeki süt alanları yanabilir. 1-2 dakika içinde yüzeyde beliren beyez köpükler önce kaşığımla topluyorum Burada biraz sabır gerekiyor. Toplandıkça dışarı alacaksınız. En sonunda hiç beyaz alan kalmadığına emin olunca da ateşi kapatıyorsunuz.
Ben her şeye rağmen ardından peyni süzme tülbentlerinden geçirip cam kavanoza koyup soğuması için bir kenara koyuyorum. Oda sıcaklığında sıcı dolapta katı olarak saklayabileceğiniz bu değerli ürünü bütün yemeklerinizde endişe etmeden kullanabilirsiniz.
Ben evimde tüm etli yemekleri bu yağ ile yapıyorum ve yemeğe kattığı lezzete inanamazsınız.
Yeni bir paylaşımda görüşmek üzere.
Afiyet olsun…
